Özel haber: Bitmemiş ilaçlar nasıl değerlendirilebilir? Eczacı anlattı
20.01.2024
SAMSUN - Çarşamba Nilüfer Eczanesi'nde 1995 yılından bu yana görev yapan eczacı kalfası Tuncay Yaman yarım kalan ilaçların tasarrufu hakkında 20 Ocak 2024 tarihli özel haberimize bilgi vermek için tecrübesiyle konuştu.
İlaç atıkları hem ekonomik ve hem de çevresel açıdan önemli sorun oluşturuyor. İlaçların ihracatı ve atıkların bertaraf edilmesi amacıyla her yıl servet harcanıyor. Türkiye İlaç Sanayi Derneği (TİSD) analizinde yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ilaç ve tedavi harcamaları istatistiklerine göre 2023 yılında ilaç harcamaları 175,90 milyar TL tutarak önceki yıla göre %91,82 artış göstermiştir. İlaçların çeşitli nedenlerle kullanımının yarıda kesildiği ve israf olduğu bilinen bir gerçektir. Yanlış şekilde atılan, tuvalete veya lavaboya dökülen ilaçlar daha sonra havaya, suya, toprağa geçerek çevre ve insan sağlığını etkilemektedir. İlaçların tasarrufu veya doğru şekilde imhası topluma katkı sağlaması açısından önemlidir.
2015-2021 yılları arasında beyan edilen tıbbi atık miktarı (Ton)
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına (CSB) sunulan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) 2021 istatistiklerine göre 2021 yılında toplam tıbbi atık miktarı 135.869 ton iken sadece Samsun ilinden 2.569 ton tıbbi atık miktarı, atık üreticileri tarafından beyan edilmiştir. 2021 yılında beyan edilen tıbbı atıkların 119.219 tonu sterilizasyon tesislerine, 16.650 tonu ise yakma tesislerine gönderilmiştir. 2021 sonrası istatistikler CSB web sitesinde yayınlanmamıştır.
Eczacı kalfası Tuncay Yaman anlattı.
Tuncay Yaman, ilkokul mezunu ve eczane teknisyenliği sertifikasına sahip olup, 1995 yılından beri Çarşamba Nilüfer Eczanesi'nde eczacı kalfası olarak mesleğini icra etmeye devam ediyor. Tuncay Yaman, ilaçların eczaneye gelişinden, son tüketiciye varış hikayesini ve bitmemiş ilaçlar için değerlendirme yöntemlerini anlatıyor.
İlaçlar ecza depolarından geliyor.
Tuncay Yaman, eczanelerdeki tüm ilaçların tedariğinin ecza depolarından getirilen ilaçlarla sağlandığını ve ilaçların satış fiyatlarının devlet tarafından belirlendiğini, bazı bitkisel ilaçların ise satış fiyatına eczane tarafından eklenen kar payı ile satım işlemi yapıldığını söyledi.
"Doktorun isteği doğrultusunda kullanılması gerekiyor."
İlaçların kullanım sürecine değinen Tuncay Yaman, "Antibiyotikler sonuna kadar kullanılır. Diğer ilaçlar isteğe bağlı, iyileşince bırakılabilir. Örneğin ağrı kesiciler. Kronik ilaçlar ömür boyu kullanılır. Doktorun isteği doğrultusunda kullanılması gerekiyor." dedi.
Aile hekimleri yarım kalan ilaçları değerlendirebiliyor.
Tarihi geçen ilaçların satılamayacağını, eczane tarafından tüketiciden geri alınamayacağını söyleyen Yaman, bu ilaçların eczacı odasına imha edilmek üzere götürüldüğünü söyledi. Bununla birlikte
yarım kalan ilaçların eczaneler tarafından alınmadığını söylerken değerlendirilmek istenilirse bazı aile hekimlerinin yarım kalan ilaçları aldığını, onlara verilerek değerlendirilebileceğini veya hastanelerde yer alan ilaç atık kutularına bırakılabileceğini söyledi. Daha önce eczanelere atık ilaç kutusu konulduğunu, bunların daha sonra kaldırıldığına değinen Yaman, bu kutuların hastanelerde yer alabildiğine değindi.
Sonuç olarak, ilaçların imha edilmeden önce kullanılabilir olup olmadığının değerlendirilmesi, ilaç tasarrufu için kritik bir adım teşkil ediyor. Doktorların yarım kullanılmış ilaçları hasta kişilere tekrar ulaştırmadaki önemli rolü, sağlık sistemini sürdürülebilir kılmak adına göz ardı edilemez bir gerçektir. İlaç atık kutularının yaygınlaşması ve belediyelerin bu konudaki çabalarını güçlendirmesi, hem sıfır atık projelerine hem de toplumsal bilinçlenmeye önemli bir katkı sağlayacaktır. Bu adımlar, sağlık sektöründe daha sürdürülebilir bir geleceğe doğru atılan önemli adımlardır.
Haber ve fotoğraf: Metin Yıldırım
Yorumlar
Yorum Gönder