Hatalı sollamalar, takip mesafesini hiçe sayan tehlikeli manevralar, alkollü araç kullanımı, direksiyon başında telefonla mesajlaşma ve tüm bunların sonucunda meydana gelen kazalar… Bunların her biri yalnızca birer trafik kuralı ihlali değil, aynı zamanda doğrudan kamu hakkına yönelik açık bir tecavüzdür.

Geçiş üstünlüğünü saymamak, yardımlaşmayı unutmak, tahammülsüzlük, sabırsızlık, gereksiz yere korna çalmak, hakaret etmek, araçtan inerek kavga çıkarmak ve fiziksel saldırıda bulunmak derken her gün yeni bir trafik terörüne şahit oluyoruz.

Saygıyı ve nezaketi bir kenara bıraktık; artık sırf fiziksel bir şiddete maruz kalmamak için aracımızı kurallara uygun kullanmaya çalıştığımız bir kaosun içerisindeyiz. Herkes gergin, herkes aceleci ve hemen hemen hiç kimse kimseyi dinlemiyor.

Türkiye’de araç ve sürücü sayısının artmasıyla birlikte bu öfke ve şiddet kültürü de ülkenin geneline yayılıyor. Bu keşmekeşin merkezinde ise elbette İstanbul başı çekiyor. Saatlerce süren trafik sıkışıklığı, sürücülerde en küçük bir hataya dahi tahammül bırakmayan bir öfke dalgası yaratıyor.

Bu öfkenin en üzücü yansımalarından biri, kadın sürücülere yönelik ayrımcı ve baskıcı tutumdur. Yollarda kadın sürücülere en küçük bir müsamahayı bile çok gören bu anlayış, zaman zaman öyle bir noktaya ulaşıyor ki saniyelerle yarışan ambulanslara dahi yol vermekten imtina edilebiliyor.

Oysa trafikteki birkaç saniyelik bir gecikmenin, başka bir insanın hayatında geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabileceğini unutmamak gerekiyor.

Ne var ki trafikteki düzensizlik yalnızca otomobil sürücüleriyle sınırlı değil; sayıları hızla artan motosikletler de meselenin başka bir boyutunu oluşturuyor. Otomobil sürücülerinin motosikletleri birer taşıt olarak kabul etmesi ve onların trafikteki haklarına saygı göstermesi şarttır. Ancak motosiklet kullanıcılarının da hem kendi güvenlikleri hem de trafik düzeni açısından şerit disiplinine uyması gerekir.

Araçların arasından ani ve öngörülemez biçimde sıyrılmak ya da kaldırımları kullanmak yerine, akan trafikte öngörülebilir bir düzende, hız ve şerit kurallarına uygun hareket etmek herkesin güvenliği için bir zorunluluktur.

Elbette belediyelerin ulaşım altyapısını güçlendirmesi trafiği fiziksel olarak rahatlatabilir. Ancak hiçbir yol, köprü ya da kavşak tek başına zihniyet dönüşümü yaratamaz. Çünkü gelişmişlik yalnızca kilometrelerce uzunluktaki asfalt yollarla değil, o yolları paylaşan insanların birbirine gösterdiği saygı, empati ve diğerkâmlıkla ölçülür.

Direksiyon başına geçtiğimiz anda kendimizi yolun tek sahibi sanmaktan vazgeçmeliyiz. Çünkü o yol yalnızca bizim değil; yayaların, motosikletlilerin, bisikletlilerin, toplu taşıma araçlarının, ambulansların ve diğer milyonlarca insanın ortak alanıdır.

Trafikte direksiyon bencilliği yerini toleransa, öfke yerini sağduyuya, “ben geçeyim de gerisi ne olursa olsun” anlayışı ise toplumsal sorumluluğa bırakmalıdır.

Eğitimli olmak, meslek sahibi olmak, makam sahibi olmak ya da şehirli görünmek tek başına yetmiyor. Trafik âdâbını bilmiyorsak, direksiyon başında bütün unvanlarımızı geride bırakıp yalnızca bir magandaya dönüşebiliriz. Ne yazık ki eğitimli de olsa maganda, magandadır.

Asıl mesele de tam olarak budur: Yolları inşa etmek kolaydır; yollardaki insanı dönüştürmek ise çok daha zordur.

Bu yüzden trafik âdâbını sürücü kurslarında öğretilen birkaç kuraldan ibaret görmemeli; saygıyı, sabrı, empatiyi ve ortak yaşam bilincini gelecek nesillere ısrarla aktarmalıyız.

Çünkü mesele sadece araç kullanmak değil; aynı yolu insan gibi paylaşabilmektir.